slideshow_02.jpg

POLYCYSTIC KIDNEY DISEASE – BIJ DE KAT

 

 

Inleiding
PKD is een van de meest voorkomende erfelijke afwijkingen bij de kat. Het wordt vooral gezien bij Perzen, Brits Kortharen en Exotic Shorthairs, maar kan voorkomen bij alle kattenrassen. Tot een derde van deze drie kattenrassen is aangetast door deze aandoening. Preventief wordt geprobeerd deze ziekte via screening en speciale fokprogramma’s uit te roeien.

Genetica
De aandoening vererft autosomaal dominant. Dat betekent dat een dier dat PKD heeft het altijd zal doorgeven aan zijn nakomelingen. Een dier dat het niet heeft zal dus het genotype pkd1/pkd1 hebben, terwijl een dier dat PKD heeft het genotype PKD1/… zal hebben. Er is nog nooit een dier met PKD1/PKD1 gevonden dus waarschijnlijk betreft het een homozygoot lethale aandoening, hetgeen wil zeggen dat dieren met dit genotype niet levensvatbaar zijn. Het is niet duidelijk in welke fase van de dracht deze dieren overlijden.

Ziekte
Bij een kat met PKD ontwikkelen zich cysten (holten met vloeistof) in de nieren, maar ook lever en alvleesklier kunnen aangetast worden. Zowel het aantal als de grootte van deze holtes neemt toe gedurende het leven van de kat. Het dier zal op een gegeven moment symptomen ontwikkelen die samenhangen met chronisch nierfalen, zoals slechter eten, meer drinken/plassen, braken en vermageren. Uiteindelijk verdringen de cysten zoveel van het normale nierweefsel dat deze niet meer normaal kunnen functioneren en uiteindelijk zal het dier eraan overlijden. De mogelijke behandeling is puur symptomatisch, aan de oorzaak kun je niets doen.



Diagnostiek
Echografisch onderzoek
De cysten in de nieren kunnen met een echo zichtbaar worden gemaakt, maar als de katten jonger zijn dan een jaar kunnen de cysten nog zo klein zijn dat ze nog niet met een echo te detecteren zijn. Zelfs als het dier al wat ouder is kan het nog moeilijk zijn om de cysten waar te nemen. Dieren die voor de fokkerij gebruikt worden moeten echografisch worden onderzocht door een erkend specialist veterinaire radiologie. Bij katten ouder dan 1 jaar kan op deze manier in 95 % van de gevallen PKD worden vastgesteld, 5% kan dus worden gemist. Drs. Melinda Schmidt verzorgt bij ons de specialistische echografische screenings op PKD, CIN en HCM.

Voor het onderzoek wordt het nuchtere wakkere dier in rugligging op een comfortabel kussen gelegd. Er wordt vervolgens een klein stukje geschoren (bij showdieren lukt het soms zonder scheren) en er wordt wat gel op de huid aangebracht. Het gehele onderzoek duurt ongeveer 10 minuten. U krijgt schriftelijk direct de uitslag mee. U dient de stamboomgegevens mee te nemen.

Exotic ShorthairDNA-test
Er is ook een DNA test ontwikkeld om dit gen aan te tonen. Hiervoor kan bloed gebruikt worden of materiaal van een swab van het mondslijmvlies. Deze test toont PKD al op een veel jongere leeftijd aan: kittens vanaf 7 weken leeftijd zijn al geschikt om te testen. Er zijn verschillende laboratoria in Europa die dit onderzoek kunnen doen. Het gen is onderzocht bij Perzen en voorlopig denken onderzoekers dat deze test betrouwbaar is bij Perzen, Exotic Shorthairs en rassen waarbij de Pers is ingekruist, bijvoorbeeld de Brits Korthaar. Bij andere rassen is er altijd de mogelijkheid dat er nog andere genen een rol spelen bij de ontwikkeling van PKD, dus dan kan nooit met 100% zekerheid gezegd worden dat een dier negatief is als de test pkd1/pkd1 voor dit specifieke gen aangeeft.

Interpretatie diagnostiek
Het voordeel van de DNA test is dat het al op jonge leeftijd uitgevoerd kan worden, het voordeel van echografisch onderzoek is dat ook andere aandoeningen van de nier kunnen worden opgespoord.
Er wordt algemeen geadviseerd om pas vanaf 6 maanden een echografisch onderzoek naar PKD uit te voeren. Hou steeds in het achterhoofd dat een negatieve uitslag op die leeftijd nog beperkte waarde heeft en het echografisch onderzoek indien er geen cysten worden gevonden op een latere leeftijd herhaald dient te worden. Wanneer er echter op deze leeftijd al cysten gevonden worden is dat uiteraard wel direct diagnostisch. Vanaf 10 maanden leeftijd heeft dit onderzoek een betrouwbaarheid van 95% en dient het in principe niet herhaald te worden, tenzij in het geval van een niet eenduidige uitslag.

 

De Boog 74
1741 MT Schagen
T:  0224 - 218 997
E: info@dkzuiderkaag.nl