slideshow_11.jpg

Teken in Nederland

Uit het “Tick Busters” onderzoek van het Utrecht Centrum voor Teken-gebonden Ziekten (UCTD) van de faculteit Diergeneeskunde blijkt dat er naast de bekende Nederlandse teken nu steeds meer buitenlandse teken worden gevonden in Nederland. Vooral honden zijn daar de dupe van. De periodes waarin ‘buitenlandse’ teken actief zijn, wijken bovendien dusdanig af van de periodes die tot nu toe in Nederland gebruikelijk waren, dat tegenwoordig teken het hele jaar door een bedreiging vormen voor honden. Hierdoor kunnen zij ernstige en soms zelfs fatale ziekten krijgen.


Het onderzoek werd uitgevoerd door de inzameling van teken via dierenartsen uit heel Nederland gedurende de periode juli 2005 tot en met oktober 2006. Er werden ruim 4000 teken ingezonden naar het UCTD, afkomstig van 1761 honden en 695 katten uit 249 dierenartspraktijken. Ook Dierenkliniek Zuiderkaag heeft meegewerkt aan dit onderzoek.

Meer fatale teken dan voorheen op verschillende plaatsen in Nederland.

Naast de bekende Ixodes teken (zie foto rechts) werden Rhipicephalus teken (zie foto links), die tot nu toe alleen in het buitenland voorkwamen, in toenemende mate aangetroffen op honden die nooit in het buitenland zijn geweest. Deze teken brengen ehrlichiose over, een serieuze ziekte die te herkennen is aan bloedingen, koorts, gewichtsverlies en apathie (zie het betreffende stukje op deze website).


Naast de Ixodes teken, die de ziekte van Lyme veroorzaken (zie het betreffende stukje op deze website), en de Rhipicephalus teken is ook Dermacentor reticulatus (plaatje van deze teek) inmiddels zo vaak door verschillende honden uit het buitenland meegenomen dat deze teek zich permanent in Nederland heeft gevestigd. Deze taak draagt babesiose over, een ziekte die te herkennen is aan koorts, bloedarmoede, donkere urine en nierfalen. Zonder behandeling is babesiose fataal voor de hond (zie het betreffende stukje op deze website).

Er zijn al zes locaties ontdekt in Nederland waar de Dermacentor teek in grote aantallen in de begroeiing voorkomt. Dit zijn de Dintelse Gorzen, St. Philipsland, Slikken van de Heen, natuurgebied de Piet aan het Veerse meer in Zeeland, de Maashorst in Brabant en St. Maartenszee in Noord Holland. Opvallend is daarbij dat deze teken voornamelijk actief zijn tussen september en april, terwijl de voorheen ‘Nederlandse’ teken tot nu toe vooral in de periode tussen april en oktober actief waren.

Goede preventie tegen teken is belangrijk
Wat vroeger dus een kort tekenseizoen was (maart-november), betekent nu een jaar lang last van verschillende soorten teken. Belangrijk voor hondenbezitters die vaak met hun viervoeter gaan wandelen in bossen en andere natuurgebieden, is het controleren op teken na iedere wandeling. De beste voorzorg is naar onze kliniek te komen en te zorgen voor een goede preventie. Tekenmiddelen die tweeledig werken zijn dan de beste: zowel repellant (afstotend, wegjagend) als dodend. Wij adviseren de Scalibor® tekenband. Deze heeft beide eigenschappen en u kunt niet vergeten om de maandelijkse pipet toe te dienen. Een Scalibor® tekenband werkt 6 maanden. Twee keer per jaar een nieuwe band en uw dier loopt geen risico meer om teken te krijgen. Overigens ontslaat dat het baasje niet van het steeds weer goed controleren op teken, wen uzelf dat aan, dan wordt het een routine en kunnen veel problemen voorkomen worden.

Ook mensen lopen een risico
De bewezen toename van verschillende soorten teken en verschillende soorten ziekteverwekkers en het feit dat er niet langer sprake is van één tekenseizoen, leidt er toe dat ook de mens rekening moet houden met een veel breder scala aan ziekteverwekkers in teken dan de tot nu toe bekende ziekte van Lyme. Bij mensen kunnen de volgende door teken overgebrachte ziektes voorkomen.

Ziekte Teek die deze overbrengt Soort verwekker Naam verwekker
Lyme-borreliose Ixodes ricinus Bacterie Borrelia burgdorferi
Human Granulocytic Ehrlichiosis Idoxes ricinus Bacterie Ehrlichia
Frühsommer Meningo- Encephalitis Ixodes ricinus Virus Frühsommer-Meningo-encephalitis virus (Falavivirus)
Fièvre boutonneuse Rhipicephalus sanguineus Bacterie Rickettsia conorii
Tick-borne Lymphadenopathy Dermacentor soorten Bacterie Rickettsia slovaca

Waar en wanneer lopen mensen kans op tekenbeten
Ixodes ricinus komt voor op plaatsen waar de luchtvochtigheid hoog is, bijvoorbeeld op plaatsen met lage begroeiing. Teken komen niet alleen voor in natuurgebieden, maar ook stadsparken en tuinen. Ixodes ricinus is vooral actief van begin maart tot eind november. Tijdens droge zomermaanden is de activiteit minder. Ixodes ricinus wordt geactiveerd door het verhoogde koolzuurgehalte in de uitademingslucht, door de warmte van naderende gastheren (mens en dier) en bewegende voorwerpen. Rhipicephalus sanguineus komt vooral voor in tropische en subtropische gebieden maar dus sinds kort ook in Nederland. In verwarmde huizen, stallen en hokken kan hij lang in leven blijven. Hij parasiteert vrijwel uitsluitend op honden en zelden op mensen.

Verwijderen van teken
• Pak, indien mogelijk, de huid zo vast dat er een ‘heuveltje’ ontstaat.
• Houd de pincet vast tussen duim en wijsvinger en druk de pincet open.
• Plaats de open pincet over de kop van de teek, zo dicht mogelijk op de huid.
• Verwijder de teek door de pincet te draaien (één richting op) en voorzichtig aan de pincet te trekken, totdat de teek loslaat. Het minuscule snuitje van de teek kan afbreken. Dit is niet erg omdat het niet besmet is met de ziektekiem. Net als een splinter komt de snuit vanzelf weer uit de huid. U kunt ook bij uw dierenarts langsgaan om het kopje te laten verwijderen uit de huid van uw dier. Dit is een kleine handeling die vaak eenvoudig uit te voeren is met de juiste spullen. Over het draaien tijdens het verwijderen zijn de meningen verdeeld. De teek heeft geen spiraalvormig steekorgaan (hypostoom) dus de reden van het draaien kan niet echt hard gemaakt worden. Draaien levert mij altijd totaal verwijderde teken op zonder achterlating van het kopje in de huid, dus ik blijf bij die methode, maar langzaam en recht naar boven trekken van de teek met het genoemde tekentangetje is ook een mogelijkheid.
• De teek mag van tevoren niet worden bewerkt met alcohol, olie, nagellak of andere middelen. Door het gebruik van deze middelen bestaat de kans dat de teek de inhoud van de speekselklieren en de darm in de huid brengt, waardoor juist een infectie ontstaat.
• Desinfecteer het bijtwondje, ná verwijdering van de teek, met alcohol 70% of met jodium.
• De pincet kan na gebruik in kokend water worden gedesinfecteerd.

De Boog 74
1741 MT Schagen
T:  0224 - 218 997
E: info@dkzuiderkaag.nl