slideshow_02.jpg

Chemotherapie

Niet ieder type kanker is even gevoelig voor chemotherapie. Het maligne lymfoom (lymfeklierkanker) is een tumor die in een groot aantal gevallen goed zal reageren. Een en ander hangt wel heel sterk af van het type maligne lymfoom.

 

Uiteraard moet elk chemotherapieprotocol uitgebalanceerd zijn en exact toegespitst op het type tumor dat je behandelt. De kosten van chemotherapie kunnen soms oplopen tot duizenden euro’s per jaar. Naar onze mening is het alleen de eigenaar van het dier die bepaalt of deze uitgave tot de mogelijkheden behoort. In onze praktijk wordt hier uitvoerig over gepraat en alternatieven ten opzichte van het optimale behandelingsprotocol passeren de revue indien nodig. Bij een aantal vormen van kanker zal chemotherapie voorspelbaar geen effect hebben en dient hier dus niet mee te worden begonnen. Het is dus zeker geen wondermiddel dat altijd succes heeft.

De behandeling
De behandeling bestaat, afhankelijk van het gekozen protocol, uit medicijnen die per tablet en/of per infuus worden toegediend. De celdeling remmende middelen hebben verschillende aangrijpingspunten binnen de delende tumorcellen. Om een zo goed mogelijk effect te verkrijgen wordt vaak gebruik gemaakt van een combinatie van medicijnen.

In onze praktijk vindt bij honden de infuusbehandeling altijd zonder roesje plaats, gekoppeld aan een voedselbeloning. Dieren die wat langer worden behandeld, haasten zich over het algemeen om in de behandelkamer te komen en geven nooit aan angstig te zijn. Katten moeten soms wat suf worden gemaakt voor een infuusbehandeling. De eigenaar van een hond blijft tijdens de behandeling, die altijd poliklinisch wordt uitgevoerd, bij het dier. Indien een kat een roes moet krijgen, is de eigenaar vaak niet bij de behandeling aanwezig. Ook deze behandeling is poliklinisch. Direct na de behandeling is uw kat alweer helemaal bij en klaar om naar huis te gaan.

Bijwerkingen
Bij chemotherapie zien velen het beeld voor zich van mensen met kanker die ook met deze middelen worden behandeld en ernstige bijwerkingen vertonen. Er wordt dan gedacht aan braken, diarree en haaruitval. Het is echter gebleken dat het merendeel van deze vervelende symptomen bij dieren niet optreden. Kaalheid wordt alleen maar gezien bij de trimrassen en bij katten vallen de snorharen uit.
De oorzaak van het achterwege blijven van de bijwerkingen is onder andere het geven van lagere doseringen van de cytostatica dan bij de mens gebruikelijk is. De reden hiervoor is de genoemde waarborg voor de kwaliteit van het leven van het dier. De ernstige neveneffecten, die bij de mens op kunnen treden bij het gebruik van hoge doseringen van de medicijnen, die dan vervolgens op de intensive care moeten worden behandeld, zijn diergeneeskundig niet acceptabel. Als er toch bijwerkingen optreden is het belangrijk dat er een goed protocol bestaat hoe te handelen.

De problemen zijn het gevolg van het effect van de medicijnen op alle snel delende weefsels in het lichaam. Met name de cellen van het darmslijmvlies en van het beenmerg worden beschadigd. Het gevolg kan zijn dat het dier gaat braken of diarree krijgt. Dit zien we slechts in 30% van de behandelingen en bij snel reageren zullen deze klachten maar van korte duur zijn. Door onderdrukking van de werking van het beenmerg kan er een ernstige bloedarmoede ontstaan of problemen met de bloedstolling. Ook de functie van het afweersysteem kan verminderen, waardoor de hond of kat gevoelig wordt voor infecties. Het belangrijkste symptoom bij deze dieren is koorts en ook hier is snelle diergeneeskundige hulp vereist. Bij niet tijdig ingrijpen kan dit tot de dood van het dier lijden.

 

Goede spoeddiensten
Wij hebben een zeer hoogwaardige dienstenregeling, zodat er altijd een dierenarts met kennis van zaken op de achtergrond aanwezig zal zijn indien er specifieke bijwerkingen optreden. Hierdoor kan er te allen tijde efficiënt gehandeld worden.

 

Om dit soort problemen zoveel mogelijk te voorkómen dient vóór elke medicijntoediening een beperkt bloedonderzoek plaats te vinden. Indien er aanleiding is, zal de behandeling worden uitgesteld. Ditzelfde geldt als de algemene toestand van de hond of de kat zodanig slecht is, dat te verwachten valt dat door de behandeling bijwerkingen zullen ontstaan.

Het gevolg van het lager doseren van de middelen is wel dat genezing niet altijd mogelijk is. Met behulp van chemotherapie kan het dier echter soms gedurende een periode van jaren een prima leven leiden. Door betere kennis van de middelen, hun toedieningsnelheid, bijwerkingen en hoe deze te voorkomen of snel op te lossen en een steeds betere organisatie van de zorg rond de patiënt, worden de successen op lange termijn steeds beter. Hierdoor is het onder andere mogelijk om de middelen in een steeds hogere dosering en met kortere intervallen toe te dienen, met als gevolg een stijgend succespercentage van de behandelingen.

Tumoren die op dit moment succesvol kunnen worden behandeld met chemotherapie zijn onder andere:
* Maligne lymfoom (lymfeklierkanker B-cel type) bij hond en kat.
* Botkanker bij de hond in combinatie met pootamputatie of vervanging van het aangetaste bot door een donor- of kunstbot.
* Multiple myeloom (plasmaceltumor).
* Chronische lymfocytaire leukemie.
* Plaveiselcelcarcinoom van de neusspiegel bij de kat.

Tumoren waarbij chemotherapie kan worden geprobeerd, zijn onder andere:
* Blaashalstumoren (overgangsepitheelcelcarcinomen). Bij de behandeling van deze vorm van kanker wordt geen gebruik gemaakt van cytostatica (chemotherapeutica), maar van NSAID’s, zoals piroxicam (of meloxicam).
* Mastocytoom graad II, die aantoonbaar is gemetastaseerd of met een grote kans op metastasering en mastocytoom graad III; al dan niet in combinatie met chirurgie of bestraling.
* Hemangiosarcoom (kwaadaardige bloedvattumor), in combinatie met chirurgie.
* Hersentumoren, al dan niet in combinatie met chirurgie of bestraling.
* Peri-anale adenocarcinomen, voorafgaand aan en volgend op chirurgie.
* Adeno-carcinomen van de dikke darm. Bij de behandeling van deze vorm van kanker wordt geen gebruik gemaakt van cytostatica, maar van NSAID’s zoals piroxicam of meloxicam.
* Plaveiselcelcarcinoom van de mondholte bij de hond, al dan niet in combinatie met chirurgie. Bij de behandeling van deze vorm van kanker wordt naast chemotherapie, gebruik gemaakt van NSAID’s zoals piroxicam of meloxicam.

Hiernaast kan chemotherapie ook worden gebruikt om voorafgaand aan chirurgie grote tumoren te verkleinen of gezwellen gevoeliger te maken voor bestraling.

Veiligheid
Een ander aspect van chemotherapie is het risico voor de eigenaar, de behandelend dierenarts en de assistenten. Gezien het bijzondere karakter van de middelen is er een speciaal risico voor zwangere vrouwen en in het algemeen geldt dat bij herhaald contact kanker kan ontstaan. Om dit contact te voorkomen dienen er volop veiligheidsmaatregelen te worden getroffen. De eigenaar krijgt in onze praktijk uitgebreide instructies mee hoe om te gaan met thuis in te geven medicijnen, eventueel braaksel, speeksel, urine en ontlasting van de patiënt. Wij hebben dit duidelijk en uitgebreid op papier gezet in een veiligheidsprotocol.

In de praktijk kan contact worden voorkómen door het dragen van een jas, handschoenen, bril en het vullen van de spuiten in een speciaal hiervoor bestemde afzuigkast met een speciaal opzuigsysteem. Gebruikt materiaal dient uiteraard zodanig voor vernietiging te worden aangeboden, dat er geen contactrisico meer bestaat.

Opvallend is, dat in tegenstelling tot wat vaak wordt verondersteld, de meeste eigenaren, ondanks de financiële aspecten van zo’n behandeling, de geografische afstand tot het behandelingscentrum en de tijd die moet worden vrijgemaakt, positief reageren op het voorstel tot behandelen. Gelukkig hebben we enige jaren geleden het probleem van de geografische afstand weggenomen door de oprichting van de Samenwerkende Diergeneeskundige Kankercentra, SDK (www.kankerbijdieren.nl). Een essentiële ontwikkeling voor de benodigde bereikbaarheid en toegankelijk voor patiënten met kanker.

De Boog 74
1741 MT Schagen
T:  0224 - 218 997
E: info@dkzuiderkaag.nl